19 . براى تفصيل مسائل و احكام ديه ، بنگريد : كتاب الخلاف ، 2 / 374 - 418 و ديگر كتب معتبر فقه اسلامى . نيز بنگريد : پيمان 106 . - م . ( 1 ) ( 110 / 4 ) فرمان پيامبر ( ص ) دربارهء زكات گاو بحن 1 / 411 . از ابو عبيده و از پدر او روايت است كه گفت : پيامبر خدا ( ص ) دربارهء زكات گاو نوشت : هنگامى كه شمارهء گاوان به سى برسد ، زكات آن ، يك رأس تبيع ( 1 ) خواهد بود : يك گوسالهء دو سالهء نر يا ماده ( 2 ) ؛ تا آنگاه كه به چهل برسد . زمانى كه شمارهء آنها به چهل رسد ، زكات آنها ، يك گاو مادهء دو تا سه‌ساله خواهد بود ( 3 ) . در صورتى كه شمارهء گاوان بيشتر باشد ، در هر چهل گاو ، يك رأس گاو مادهء دو تا سه‌ساله بايد بدهند . 1 . زمانى به گوساله ، تبيع مىگويند كه بتواند به دنبال مادر خود راه برود . اين واژه در اينجا به سال حيوان ارتباطى ندارد ( ابو عبيد ص 530 - 31 ) ، بل چنان كه گفته شد ، تنها معنى لغوى آن در نظر بوده است . زيرا چنانچه تبيع ، به سال در نظر گرفته شود با واژه جذع ، هماهنگى نخواهد داشت . چرا كه بيشتر آگاهان به زبان عربى و فقهاى بزرگ ، تبيع يا تبيعه را گوسالهء يك‌ساله دانسته‌اند ( لسان ) به نقل از أزهرى 8 / 29 ؛ ثعالبى فقه اللغه ص 88 ؛ مجمع البحرين ، طريحى 4 / 307 ) ؛ در صورتى كه هم اينان ، جذع يا جذعة را به معنى گوسالهء دوساله يا دوساله + يك روز از سال سوم ياد كرده‌اند ( ثعالبى ص 89 ؛ لسان 8 / 29 ؛ مجمع البحرين 4 / 310 ) . - م . 2 . شيخ طوسى ، زكات سى گاو را تنها يك تبيع يا تبيعه دانسته است . « لا شىء فى البقر حتّى تبلغ ثلثين فإذا بلغت ثلثين ففيها تبيع ( الخلاف 1 / 175 ) چنانچه تبيع در معنى لغوى آن به كار رفته باشد ، چنان كه در بالا ياد شد ، احتمال هماهنگى با متن حديث بالا را دارد ، ولى در صورتى كه معنى اصطلاحى آن در نظر باشد ، همان گونه كه گفته شد ، به معنى گوسالهء يك‌ساله خواهد بود . نيز بنگريد : ابو يوسف ص 83 . - م . 3 . الرّوضة البهيّة 1 / 103 ؛ لسان 8 / 29 ؛ نيز بنگريد : پانوشتهاى فرمان ( 110 / ج ) . - م .